Podmornica Heroj, ostavlja posjetioce bez daha – 50 godina od porinuća u more

Podmornica P 821 – Heroj

Stari ponos Jugoslovenske Ratne mornarice, podmornica P-821 HEROJ koja kao muzejska vrijednost ostavlja bez daha posjetioce Porto Montenegra sa svih meridijana,  27. avgusta proslavlja 50. godina od kada je, kao tadašnje „pomorsko čudo”, iz brodogradilišta u Splitu porinuta u more.

Kobilica za izgradnju HEROJ-a postavljena je 1965. godine, i naredne dvije godine, u najvećoj tajnosti se gradio novi ponos JRM – 1967.  podmornica od 50,4m dužine, 4,7m širine i punog deplasmana 704,6t konačno je porinuta u more. Nakon završnih radova i probnih vožnji brod je 1968. konačno upisan u flotnu listu i narednih 23 godine bio u sastavu 88 diviziona podmornica, ističe koordinator Zbirke pomorskog nasljeđa Dražen Jovanović, koji, kao nekadašnji podmorničar, sa puno strasti govori o plovidbi gostima koji uživaju u ovom monumentalnom zdanju u nautičkom naselju Porto Montenegro.

P 821 Heroj

Heroj je predstavljao vrhunac ne samo brodogradnje već i ukupne tehnologije kojom je ovladala ondašnja Jugoslavija, svrstavši se tada u red rijetkih država koje su bile kadre i sposobne da samostalno dizajniraju, projektuju i grade podmornice. U doba kada je Heroj ušao u operativnu upotrebu, to je bila jedna od najskladnijih i po svojim karakteristikama najboljih podmornica sličnoga tipa u svijetu, dodao je Jovanović.

Pored podmornice HEROJ izgrađene su vrlo brzo, skoro pa paralelno sa njom, i podmornice istog tipa: JUNAK i USKOK.

Podmornica HEROJ je porinuta u more te davne 1967. godine, i nakon 23 godine, kada je zauvijek izvučena iz mora na obalu 1991. godine u Tivtu, imala je ukupno 726 plovidbenih dana, čak 910 ronjenja i prešla je ukupno 46.659 nautičkih milja, što je ekvivalent plovidbi dva puta oko zemaljske kugle.

U podmornici HEROJ

Od 3. jula 2013. godine, nakon četiri mjeseca restauracije HEROJ je dočekao novi život, ovoga puta kao brod – muzej, na njegovoj restauraciji učestvovalo je i 13 nekadašnjih podmorničara koji su željeli da mu vrate stari originalni sjajn. Prvi probni komandant podmornice P-821 HEROJ, kapetan fregate u penziji Tomislav Drašković i tadašnji glavni investitor Porto Montenegra, kanadski biznismen Piter Mank, svečano su tog datuma, presjekli vrpcu na ulazu u veliku dizel-električnu podmornicu koja je od tada, zajedno sa malom, tzv. diverzantskom podmornicom P-912 UNA, centralna muzejska atrakcija nautičkog naselja.

“Starali smo i ja i ova podmornica zajedno i plovili smo različitim kursevima. HEROJ je izvršavao svoje namjenske mirnodopske zadatke, a ja sam kao njegov prvi probni komandant gradio karijeru. Heroj će trajno ostati da leži na ovim potkladama kao simbol jugoslovenskog podmorničarstava, ovdje u Tivtu gdje je to podmorničarstvo i počelo 1928. godine. Govoriće generacijama o hrabrim mladim ljudima koje su u čeličnim trupovima podmornica odlazili u tamne dubine i vještini jugoslovenskih inženjera i brodograditelja, a ja  sada ponovno bešumnom podvodnom brzinom, ronim po divnim uspomenama podmorničke mladosti”, istakao je te julske večeri 2013. godine, uz puno emocija, kapetan Drašković.

Stati za kormilom podmornice i otkriti kako je 28 podmorničara u njoj, duboko u moru, ispisivalo nepredvidive istorijske trenutke jugoslovenske flote, rijetka je edukativna atrakcija na evropskom tlu. Danas se u podmornicu ulazi kroz veliki izrezani otvor čvrstog trupa debelog 28 milimetara, u njenu skučenu i raznovrsnim uređajima i opremom nabijenu unutrašnjost – od komandantove kabine, torpednih cijevi kalibra 533mm na pramcu, radio stanice i borbene stanice, elektromotornog prostora prema krmi gdje je smješten glavni električni pogonski motor Heroja. Nije vraćena samo materijalna eksponatska vrijednost podmornice, već i život kroz priče podmorničara koji sa strašću objašnjavaju kako su po mjesec dana boravili pod vodom, sa kojim opasnostima su se suočavali, kako su ručali na torpednim cijevima i spavali na sklopivim ležajevima gdje god se moglo naći mjesta.

U podmornici HEROJ

Heroj je jedna od najvećih atrakcija Tivta i nastavlja vezu grada sa podmorničarskom tradicijom, a često je i mjesto susreta bivših podmorničara ex-Yu koji se često sastaju. U čast 50 godina od njegovog porinuća, HEROJ će se naći i na listi američkog portala www.museumships.us koji se bavi promocijom i očuvanjem pomorske baštine.

 

Podijeli

1 komentar

  1. Kao klinac sam letovao u Kumboru nekih 6 leta od 83—84 do 89,sećam se naveće radosti kad prolaze 821 i 822 i posle pola sata stižu ogromni talasi koji speru sve peškire sa plaža u Kumboru,sećam se i raketnih fregata i torpednih čamaca.Treba stvarno biti veliki evropejac i mondijalista da sve to što su ljudi plaćali iz svojih dzepova i gradili uz tešku muku pretopiš u staro gvožđe,a kad svedeš vojsku na 10 kamiona i dzipova onda te prime u nato,bravo za crnogorce i narodnu vlast,nažalost u narednim godinama dolazi ceh na naplatu živi bili pa videli,alahu ekber!

Ostavite komentar

 

Komentari se na portalu objavljuju u realnom vremenu i "Boka News" se ne može smatrati odgovornim za napisano.
Zabranjen je govor mržnje, psovanje, vrijeđanje i klevetanje. Takav sadržaj će biti izbrisan čim bude primijećen, a autori mogu biti prijavljeni nadležnim institucijama.